Trang chủ Giới thiệu

Rộn rã trò chơi dịp xuân mới
(Ngày đăng :28/01/2021 5:50:20 CH)

Trước đây, các dân tộc ở tỉnh Lai Châu thường dùng từ “ăn tết”: đó là khi hoa đào rung rinh sắc thắm, lê, mận điểm trắng núi đồi, mọi người đến nhà nhau chúc tết, cùng nghiêng ngả say bên chén rượu ngô thơm lừng, nhắm với cá suối rán giòn rụm và bánh gio đen ngậy, canh rêu đá ngọt mát…

Đời sống kinh tế vùng cao phát triển, đến nay cụm từ “ăn tết” đã được thay bằng “chơi tết”. Dù là thanh niên hay ông bà, trẻ nhỏ cũng đều xúng xính diện bộ áo chàm, váy hoa mới làm đi xem các trò chơi truyền thống: tó má lẹ, đẩy gậy, kéo co, đánh cù, ném còn… ở các hội đầu xuân. Hăm hở hơn, họ còn tham gia vào hội hoặc đứng cổ vũ cho bạn cùng bản, cùng xã. Những nụ cười rạng rỡ xua đi giá lạnh vùng cao, tạm gác hết bao lo toan đời sống hàng ngày.

Cù gỗ được người Mông tự đẽo từ các loại gỗ rắn để đảm bảo độ bền. Cù đẹp là con cù được đẽo tròn, nhìn tổng thể thấy cân và nhẵn. Kỹ thuật chơi cù không đơn giản song các em trai trên bản Mông biết chơi cù từ khi mới lên 8 tuổi. Ngoài con cù, trên tay các em còn cầm một thanh gỗ có sợi dây dài để quấn quanh thân cù, khi dùng lực ném cù, tay giật dây mạnh sẽ giúp cù quay tít và quay lâu hơn. Người bổ cù phải hơi chúi người về phía trước và nhằm thẳng con cù đang quay, nếu đánh trúng, cù đang quay sẽ bị văng ra và thắng cuộc. Đây là trò chơi kịch tính, gay cấn và hồi hộp, đem lại những tiếng cười, sự sảng khoái cho cả người chơi lẫn người xem mỗi khi có một con cù bị đánh trúng.

Tù lu của dân tộc Mông là trò chơi thu hút đông đảo người cổ vũ

Nếu như trò ném cù chỉ dành cho nam giới, phô diễn kỹ thuật cá nhân thì trò ném pao dành cho cả nam và nữ, ai cũng có thể tham gia chơi cùng trong trò chơi tập thể này. Quả pao được các cô gái dân tộc Mông may vuông vắn bằng các mảnh vải lanh, bên trong nhồi hạt lanh hoặc bông vải. Quả pao đẹp có các đường khâu tỉ mẩn, cầm vừa chặt tay. Chàng trai ngắm nhìn quả pao, có thể biết người con gái làm pao khéo đến đâu, tài may vá, thêu thùa đảm đang thế nào.

Trò chơi ném pao thường diễn ra giữa hai đội chơi (1 bên nam, 1 bên nữ), với khoảng cách hơn 5 mét. Người đỡ pao phải nhanh tay, nhanh mắt để quả pao không bị rơi xuống đất. Trong khi chơi, mọi người phải chú ý nhìn từng cử động của đối phương và nhịp nhàng kết hợp. Cũng vì thế, nhiều chàng trai, cô gái hiểu ý nhau, mến thương nhau sau trò chơi này và nên duyên đầu xuân mới.

Quả còn của dân tộc Thái cũng có cách làm tương đối giống quả pao, nhưng có thêm các dải tua rua đủ sắc màu dưới thân, khi ném, quả còn sặc sỡ bay vun vút trên trời rất đẹp mắt. Sân ném còn được dựng một cây sào tre cao hơn 9 mét, trên đầu buộc vòng tròn để người chơi hai đội ở hai bên thi ném quả còn qua tâm vòng. Theo ý nghĩa tâm linh của dân tộc Thái, vòng tròn ấy tượng trưng cho tính âm, quả còn tượng trưng cho tính dương. Chơi ném còn khi mùa xuân đến thể hiện ý nghĩa hòa hợp giữa đất trời và lòng người. Cũng như quả pao, quả còn là “bà mối” cho các đôi bạn trẻ đến với nhau, nguyện bên nhau suốt đời. Không chỉ thanh niên, sân chơi còn thu hút được những người già tìm đến, chơi còn để hoài nhớ một thời tuổi trẻ.

Ngoài ra, còn một số trò chơi dân gian khá phổ biến ở tỉnh ta như trò “tó má lẹ”. Người chơi (thường là phụ nữ) dùng tay ném hạt “tó má lẹ” hoặc đặt lên đùi, trên mu bàn chân, quắp dưới lòng bàn chân. Người chơi đánh trúng hạt đích là ghi điểm, đội nào đánh trúng nhiều hơn thì thắng cuộc. Hay trò chơi đẩy gậy thể hiện sức khỏe, kỹ thuật của người miền núi. Không chỉ là trò chơi dân gian dịp tết, đến nay đẩy gậy đã trở thành môn thể thao dân tộc được yêu thích và đưa vào thi đấu chuyên nghiệp trong nhiều cuộc thi thể thao.

Trò chơi tó má lẹ của phụ nữ dân tộc Thái

Nếu như các trò chơi: đẩy gậy, kéo co đòi hỏi người chơi phải có sức khỏe, sự dẻo dai thì trò: tó má lẹ, ném còn, đánh cù lại đỏi hỏi người chơi phải có kỹ thuật, sự khéo léo. Trong lễ hội, có cả trò chơi dành cho cá nhân và các trò chơi dành cho đám đông.

Các trò chơi trong dịp xuân mới không đơn thuần chỉ đem đến niềm vui, tiếng cười sảng khoái cho mọi người mà còn là dịp để gìn giữ, phát huy nét đẹp, bản sắc văn hóa. Được bà con các dân tộc yêu thích, trò chơi dân gian sẽ còn tồn tại mãi với thời gian, bản làng...

 

Tin liên quan

Lễ hội Nàng Han - Lễ hội tri ân của người Thái trắng ở Mường So(29/03/2021 11:49:29 SA)

Những chiến sĩ quân hàm xanh nơi mười hai tầng núi(17/03/2021 3:24:02 CH)

Bánh dày - nét văn hóa đặc trưng của đồng bào dân tộc Mông(11/02/2021 4:15:52 CH)

Rộn rã trò chơi dịp xuân mới(28/01/2021 1:24:55 CH)

Về miền cổ tích văn hóa Thái(26/01/2021 10:17:53 SA)

256 Người đang Online

CỔNG THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI TỈNH LAI CHÂU

Cơ quan chủ quản:Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu
Giấy phép số:48/GP-TTĐT, do Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày: 25/3/2021
Chịu trách nhiệm chính:Ông Nguyễn Minh Hiệu - Giám đốc - Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Lai Châu
Điện thoại:02133.798.799
Email:BANBIENTAPDOINGOAI@LAICHAU.GOV.VN
Ghi rõ nguồn www.thongtindoingoai.laichau.gov.vn khi sử dụng thông tin trên website này
top
down