Trang chủ Giới thiệu

Đặc sắc văn hóa Lai Châu
(Ngày đăng :27/04/2021 9:15:31 SA)

Phụ nữ xã bản Hon (huyện Tam Đường) hướng dẫn con gái dệt họa tiết hoa văn trên bộ váy truyền thống của dân tộc Lự.

Người ta biết đến tỉnh Lai Châu không chỉ là một tỉnh nghèo nay đã vươn lên “thay màu áo mới”: từ sự phát triển vượt bậc của nền kinh tế đến những đổi thay từng ngày ở cơ sở hạ tầng. Mọi người trong cả nước biết đến Lai Châu còn bởi nền văn hóa sơn cước đậm đà bản sắc của hai mươi dân tộc. Tất cả tạo thành bức tranh đa sắc màu, dệt thêu lên vùng đất huyền thoại nơi địa đầu Tổ quốc, khiến người ở dùng dằng không muốn đi, khiến người đi chộn rộn nhịp chân khi dời gót…

Vẫn còn đó nguyên vẹn màu thổ cẩm trên sắc áo em gái Hà Nhì, chiếc váy xúng xính theo nhịp bước của cô gái Mông ngày xuống chợ tìm bạn tình. Vẫn còn đó hình ảnh những mẹ, những chị dạy con, cháu thêu tấm áo, chiếc khăn – chất chứa hồn dân tộc. Vẫn nghe đâu đây điệu kèn Pí Kẻo của dân tộc Pú Nả trong dịp lễ, tết. Vẫn tiếng khèn lá dịu dàng, trầm bổng vượt núi băng non, làm xuyến xao lòng chàng trai Mông múa khèn dưới góc chợ. Và những lễ hội: mừng cơm mới, Then Kim Pang, Kin Khẩu Lẩu Mẩu, lễ Cấp sắc… của các dân tộc: Dao, Thái, Giáy… cứ đến tháng, đến năm lại diễn ra trong tiếng sáo, tiếng trống rộn rã thúc giục mọi người ở bản xa, bản gần đến chung vui.

Sắc màu thổ cẩm trên trang phục dân tộc Mông tại chợ phiên huyện Sìn Hồ.

Và cho dù năm này, năm kia, trên bàn thờ cúng tổ tiên đã có thêm bánh mứt kẹo đặc sản mua được từ dưới chợ. Khắp các nhà vẫn vang lên tiếng giã bánh giày, lọc tro làm bánh chưng đen, rồi nhào bột làm bánh nếp, bánh mật, bánh khảo… loại bánh nào cũng đòi hỏi sự kỳ công, tỉ mẩn của người làm. Nhưng mọi nhà trong bản chẳng mấy nhà không làm. Làm để cúng bái tổ tiên, để khấn rằng năm nay trời mưa thuận gió hòa, hạt thóc căng mẩy được làm thành chiếc bánh ngon mời ông bà tiên tổ về thưởng thức. Làm để mang tặng hàng xóm xa gần, chiếc bánh ngọt như tấm lòng thơm thảo, chân chất của người miền núi… Chỉ riêng những ý nghĩa giản đơn ấy thôi, đã ẩn chứa bao nét đẹp dung dị trong hồn người.

 

Bà con dân tộc Mông giã bánh dày tại Lễ hội Gầu Tào Cha (xã Nậm Loỏng, thành phố Lai Châu, tỉnh Lai Châu).

Ở thời buổi người ta nhắn tin những lời lẽ yêu thương cho nhau qua điện thoại, E- mail, thì nơi này, bên những dòng suối vẫn vọng vang tiếng hát đối đáp của các đôi bạn tình, lời ca dịu dàng của cô gái vọng vào vách đá rồi tha thiết trở về trong tiếng hát trầm khàn của chàng trai, hát rằng:

“Em ơi… anh mơ được hạt thóc giống đẹp như em đi gieo trồng trên ruộng

Nếu anh có em, đến chỗ thấp anh sẽ dắt tay, lên núi cao anh sẽ bước chờ

Em ơi… anh muốn đưa em về đến cầu thang nhà anh”.

Đối với những đôi trẻ, lời hát là lời giao duyên, là ước hẹn ngàn đời của mây núi xứ này. Còn đối với dân tộc, lời hát là lời dư âm cần được vọng mãi, bởi trong lời hát, có sự tích tụ văn hóa từ xưa xa của cha ông để lại. Bởi thế, đến những bản xa tít tắp như ở xã Ka Lăng, Thu Lũm (huyện Mường Tè), hay xã Tả Phìn, Phăng Sô Lin (huyện Sìn Hồ), đêm đông, ông bà, cháu chắt ngồi quây quần bên ngọn lửa hồng, những cụ ông, cụ bà móm mém vẫn rì rầm kể cho con, cháu nghe chuyện cổ của dân tộc mình. Từ chuyện về những vật dụng trong nhà: con dao, cái cuốc… đến chuyện các anh hùng của làng bản xưa kia chống tạo, phìa (quan gian ác). Những câu chuyện truyền miệng tuy không được ghi chép lại, song trong trí nhớ mỗi người thì câu chuyện sống mãi và trở thành vốn văn hóa chung của cả cộng đồng…

Đặc sắc văn hóa dân tộc đâu chỉ thể hiện trong những dịp lễ hội, câu ca, điệu khắp. Văn hóa dân tộc nằm ngay trong nét ứng xử của bà con trong bản, trong xã, giữa những người trong một gia đình với nhau. Văn hóa thể hiện từ lời nói, cách sống đến sự chăm chỉ, cần cù lao động trên nương, ngoài rẫy. Văn hóa không chỉ nằm trong những việc làm cụ thể. Văn hóa còn tồn tại ở không gian phi vật thể. Ấy là không gian có những mái nhà sàn, rặng tre nằm bên dòng Nậm So huyền thoại. Ấy là không gian với những mái nhà trình tường và dòng Hoàng Hồ thơ mộng. Là không gian ngai ngái mùi lúa chín, mùi ruộng đất, mùi khói bếp lan khắp đồng... là không gian miền rừng thơ mộng với những loài hoa, loài cây xứ núi bốn mùa cho hoa thơm quả ngọt dâng đời.

Nền văn hóa bản địa ấy được truyền tụng, nhắc nhớ đến ngàn sau. Và gắn với nó là những cái tên thân thuộc - những con người bình dị vùng cao, yêu đất, yêu người, yêu nền văn hóa đa sắc và gắng hết sức mình để giữ gìn, lưu truyền những gì mình biết. Đó là các nghệ nhân đàn tính ở Phong Thổ đêm ngày sưu tập thêm những bài đàn từ những người cao tuổi để làm phong phú, đa dạng tiếng đàn của dân tộc mình hơn. Là ông Tẩn Kim Phu - (xã Tả Phìn, huyện Sìn Hồ) người ghi chép lại truyện cổ tích của dân tộc Dao, chữ viết riêng của dân tộc (chữ Nôm Dao) để con cháu đừng quên cội nguồn, gốc gác dân tộc. Là ông Lò Văn Chiến (phường Đông Phong, thành phố Lai Châu) với những cuốn sách dày dặn viết về các tục lệ, bài hát dân ca trong đám cưới, đám tang người Pú Nả (một nhánh của dân tộc Giáy)… những cây đa, cây đề ấy không chỉ có ý thức trong gìn giữ nét đẹp của dân tộc, họ còn đêm ngày truyền dạy cho con, cháu để những tinh hoa dân tộc không bị phai nhạt theo thời gian mà được lưu giữ mãi từ đời này sang đời khác.

Giữ gìn và bảo vệ nền văn hóa vùng sơn cước không chỉ kể đến những tên tuổi của người này, người khác. Đối với tỉnh địa đầu biên giới Lai Châu, nét đặc sắc văn hóa được cả cộng đồng: từ già, trẻ, gái, trai yêu mến và gìn giữ ngay trong mọi hoạt động thường ngày của mình. Không chỉ có vậy, những người dân tộc Kinh đã sống lâu năm trên đất này cũng yêu mến, thích thú những phong tục hay, nét đẹp trong đời sống của người dân vùng cao. Hình ảnh những bàn tay đoàn kết chụm lại, cùng gìn giữ, bảo tồn văn hóa miền sơn cước tạo niềm tin cho chúng ta, rằng: dù kinh tế có phát triển đến đâu, văn hóa cũng luôn là nền tảng vững chắc, cùng phát triển song song để tỉnh ta luôn mãi là “chiếc nôi” văn hóa của các dân tộc.

 

 

Tin liên quan

Nậm Bó hôm nay(23/07/2021 3:05:37 CH)

Phong Thổ bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc Thái (18/05/2021 9:46:15 SA)

Khai trương khu du lịch Homestay Tâm Nhung(29/04/2021 8:45:12 CH)

Đặc sắc văn hóa Lai Châu(26/04/2021 3:20:21 CH)

Những điểm mới trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 – 2026(25/04/2021 8:24:15 SA)

865 Người đang Online

CỔNG THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI TỈNH LAI CHÂU

Cơ quan chủ quản:Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu
Giấy phép số:48/GP-TTĐT, do Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày: 25/3/2021
Chịu trách nhiệm chính:Ông Nguyễn Minh Hiệu - Giám đốc - Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Lai Châu
Điện thoại:02133.798.799
Email:BANBIENTAPDOINGOAI@LAICHAU.GOV.VN
Ghi rõ nguồn www.thongtindoingoai.laichau.gov.vn khi sử dụng thông tin trên website này
ChungnhanTinNhiemMang
top
down